Çocuğunuz bir şeyle karşılaştığında “ben yapamam” dediğinde, çoğu zaman içgüdüsel olarak onu motive etmeye çalışırız. “Yaparsın”, “sen akıllısın” ya da “biraz dene” gibi cümleler hemen ağzımızdan çıkar. Amacımız onu cesaretlendirmektir, ama çoğu zaman bu yaklaşım beklediğimiz etkiyi yaratmaz.
Çünkü çocuk o anda sizin söylediğinizi değil, kendi yaşadığı zorlanmayı hisseder. “Yapamam” dediği an aslında bir karar vermez, içinde bulunduğu durumu ifade eder. Kafası karışmıştır, nereden başlayacağını bilmiyordur ya da daha önce denediği bir şeyde zorlanmıştır. Bu yüzden geri çekilir.
Burada yapılan en büyük hata, çocuğun yaşadığı durumu hızlıca kapatmaya çalışmaktır. Motivasyon vermek, çoğu zaman problemi çözmez; sadece üstünü örter. Çocuk için asıl sorun hâlâ oradadır.
Daha dikkatli bakıldığında, bu durum genelde birkaç temel noktadan kaynaklanır:
- Sorunun ne istediğini tam olarak anlayamamak
- Nereden başlayacağını bilememek
- İlk denemede zorlanınca devamını getirememek
Bu üç durumdan biri yaşandığında çocuk için süreç belirsiz hale gelir. Belirsizlik arttıkça da “yapamam” demek daha kolay bir çıkış olur.
Bir diğer yaygın hata ise hemen çözümü göstermektir. Soruyu alıp çözmek ya da adım adım anlatmak o an için rahatlatıcı olabilir. Ancak bu, çocuğun kendi başına düşünme sürecini zayıflatır. Zamanla çocuk, zorlandığı her anda dışarıdan destek beklemeye başlar.
Peki ne yapmak gerekir?
Önce durmak ve gerçekten ne yaşadığını anlamak gerekir. Çocuğun “yapamıyorum” cümlesinin arkasını dinlemek önemlidir. Çünkü asıl problem genelde o cümlenin devamında gizlidir.
Zeka Madeni bu süreci farklı bir şekilde ele alır. Bu bir eğitim platformu değil, çocuğun düşünme sürecini analiz eden bir sistemdir. Çocuğun hangi noktada durduğunu belirler ve gelişimi doğrudan o noktaya odaklar. Böylece çocuk sadece doğru cevabı öğrenmez, zorlandığında nasıl ilerleyeceğini de öğrenir.
Zamanla “yapamam” cümlesi ortadan kalkar. Çünkü yerini ne yapacağını bilen bir yaklaşım alır.
Çocuğunuz “ben yapamam” diyorsa, onu ikna etmeye çalışmak yerine o an ne yaşadığını anlamaya odaklanın. Gerçek gelişim, motive etmekle değil, o anı doğru şekilde çözmekle başlar.