Bir sorunun ortasında kalem durur. Çocuk birkaç saniye boyunca sadece sayfaya bakar. Ne yazacağını düşünüyor gibi görünür ama aslında o anın içinde küçük bir kararsızlık vardır.
Ve çoğu zaman hata tam burada başlar.
Dışarıdan bakınca bu an çok kısa görünür. Çünkü herkes sonucu görmeye odaklanır. Doğru mu yaptı, yanlış mı yaptı… Ama bazı çocuklarda asıl süreç, cevaptan hemen önce yaşanır.
Özellikle biraz daha fazla düşünme gerektiren sorularda bu durum daha belirgin hale gelir. Çocuk başlangıçta kontrollüdür. İlk adımlar nettir. Ama süreç uzadığında zihinsel yük artar ve karar vermek zorlaşır.
İşte o birkaç saniyelik sessizlik, genelde bu yükün işaretidir.
Bazı çocuklar o anda devam etmek için hızlı karar verir. Bazıları ilk düşündüğü seçeneğe geri döner. Bazıları ise sadece süreci tamamlamak ister.
Ve sonuçta ortaya çıkan hata, aslında son adımda değil, o kısa duraksama anında oluşur.
Genelde şu durumlar yaşanır:
- Devam etmek için doğru adımı seçememek
- İlk fikirle yeni bilgi arasında kalmak
- Süreci kontrol etmeye çalışırken yön kaybetmek
Bu yüzden bazı yanlışlar bilgi eksikliğinden kaynaklanmaz. Çocuk ne yapacağını bilir ama hangi noktada nasıl devam edeceğini netleştiremez.
Birçok ebeveyn sonucu görür ama süreçte yaşanan bu küçük kararsızlıkları fark etmez. Oysa bazı çocuklarda asıl farkı yaratan şey, düşünürken hangi noktada yavaşladığını anlayabilmektir.
Çünkü bazı çocuklar öğrenmekte değil, karar verme yükünü yönetmekte zorlanır.
Bu fark dışarıdan her zaman görünmez. Özellikle çocuk genel olarak başarılı görünüyorsa, süreçteki küçük kopuşlar çoğu zaman gözden kaçar.
İşte bu yüzden artık yalnızca doğru-yanlış sonucuna bakmak yeterli olmuyor. Çocuğun düşünürken nasıl ilerlediğini görebilmek daha önemli hale geliyor.
Bazı yaklaşımlar tam olarak bu süreci görünür hale getirmeye odaklanıyor. Çünkü çocuk nerede durduğunu ve hangi anda kararsız kaldığını fark etmeye başladığında, tekrar eden hatalar da değişmeye başlıyor.
Gerçek gelişim bazen daha fazla çalışmakla değil, o kısa sessizliğin neden oluştuğunu anlayabilmekle başlıyor.